سید ظہور شاہ ھاشمی ءِ سیاسی کرد

نبشتہ کار: شاہ جان ہاشم بلوچ

پجار
منی چوناہا بالاد انچو نہ رُستگ کہ سید ھاشمی ءِ لبزانکاری ءِ سرءَ نبشتہ بہ کناں بلے من چیزے مارتگ کہ سید ءِ زند ءُ کِرد ءِ ایندگہ پہناتانی سرءَ ھدے ءَ نبشتہ کنگ بوتگ بلے سید ءِ سیاسی کرد ءِ سرءَ ھاسیں باوست نیست ءُ اے رِد ءَ سید ءِ سیاسی کرد ءِ سرءَ نبشتہ ھم کنگ نہ بوتگ۔ من وتی اے کسانیں نبشتانک ءِ تہ ءَ جُہد کُتگ کہ سید ھاشمی ءِ سیاسی کرد ءِ سرءَ کسانیں چمشانکے بہ دیاں۔ سید ءِ سیاسی کرد وتی تہ ءَ سکیں مزنیں سرھالے کہ منی اے کسانیں نبشتانک پہ آئی ءِ سیاسی جہد ءَ لُک اِنت پرچاکہ سید ءِ سیاسی کرد ءِ سرءَ گیشتر نبشتہ ءُ باوست کنگ ءِ گُنجائش اَست۔

سید ھاشمی ءِ سیاسی کرد
سید ظہور شاہ ھاشمی، کہ بلوچی لبزانک ءِ آسمان ءِ یک رُژنائیں استارے زانگ بیت، ایوک ءَ یک شائرے یا ادیبے نہ اَت، بلکیں یک مزنیں سیاسی ءُ راجی راھشونے اَت۔آئی ءِ ادبی ءُ سیاسی جہد یکے دومی ءَ گوں ھمگرنچ اَنت ءُ آئی ءِ نبشتانک ءُ شئیر آئی ءِ سیاسی ھیالانی درشان اَنت۔

سیاسی زند ءِ بنگیج
سید ھاشمی ءِ سیاسی زند ءِ بنگیج چہ گْوادر ءَ بیت۔ آ زمانگ ءَ گْوادر سلطنت ءِ عُمان ءِ چیر دستیءَ بیت۔ سید ءَ وتی سیاسی چست ءُ ایرانی بندات 1948 ءَ “انجمن اصلاحِ بلوچاں” ءِ نام ءَ یک گلے ءِ بُن ھِشت ءِ ایر کنگ ءَ گوں کُت۔ اے گل ءِ بُنکی مول ءُ مراد بلوچ راج ءِ تہ ءَ سیاسی ءُ چاگردی زانت آرگ ءُ بزگ ءُ ایردستیں راج ءِ ھکّانی واستہ توار چِست کنگ اَت۔

ھمے گل ءِ چیر دستی ءَ یک روتاکے ‘جد ءُ جہد’ ءِ نامءَ ھم شِنگ بوت کہ آئی ءِ تہ ءَ بلوچ راج ءِ سیاسی ءُ چاگردی جیڑہانی سرءَ گپ ءُ تران کنگ بوت۔ ءُ ھما وہدءَ چاگرد ءِ تہ ءَ نندوکیں لھتیں وش نہ یتک سید ءِھمے گامگیج ءِ سرءَ ایراد گِپت ءُ آئی ءِ ھلاپ ءَ توار اِش بُرز کُت، کہ انچکیں کسانیں جاگہے ءَ روتاکءِ زلورت نیست۔ مردم درس یک دومیءِ ھالءَ وت سہی اَنت ءُ پرے ھاتر ءَ آ مردماں سید ءِ زنگ (شکایت) پہ والی (گورنر) ءَ برت بلے سیدءَ وتی راجی جھد یلہ نہ دات۔

درانڈیھی ءِ سان
درانڈیھی آئی ءِ سیاسی کار ءُ عملانی تہ ءَ مٹی ءِ سبب جوڑ بوت۔ چوشکہ گْوادر ءَ سید ءِ سیاسی جہد لس مہلوک ءَ را یکجاہ کنگ ءُ تنظیم سازی ءِ رنگ ءَ بوتگ کہ آئی ءِ اسیلیں درور “انجمن اصلاح بلوچاں” ءِ جوڑ کنگ اِنت۔ بلے درانڈیھی ءَ پد، آئی ءَ وتی سیاسی پگر ءَ را شِنگ کنگ ءِ ھاترا ادب ءُ زبان ءِ پڑ گیشتر ارزشت دات۔ آئی ءَ وتی ند پہ سیاسی جُہد ءَ توپک ءِ بستار ءَ کارمرز کُت۔

ادب ءُ سیاست ءِ ھمگرنچی
سید ھاشمی ءِ کمال اِش اَت کہ آئی ءَ وتی ادب ءَ را وتی سیاسی ھیالانی شِنگ کنگ ءِ یک مُھکمیں وسیلہ یے جوڑ کُت۔ آئی ءِ شئیر ءُ نبشتانک راجی ھیال ءُ لیکہانی، بلوچ راج ءِ پدمنتگی ءُ زُلم ءُ زوراکی ءِ ھلاپ ءَ توار چِست کنگ ءَ پُر اِت اَنت۔ آئی ءِ گوں بلوچی زبان ءَ مہر ءُ آئی ءِ دیمروئی ءِ واستہ جہد ھم آئی ءِ سیاسی پگر ءِ یک بہرے اَت۔ آئی ءَ زانت کہ یک راجے ءِ پجار ءُ زندگ بوئگ ءِ مستریں وسیلہ آئی ءِ زبان اِنت۔ ھمے سوب ات کہ آئی ءَ بلوچی زبان ءِ اولی لبزبلد “سید گنج” جوڑ کُت ءُ بلوچی رھبند (رسم الخط) ءِ بُن ھِشت ایر کُت۔
آئی ءِ اے کار ایوک ءَ ادبی کارے نہ اَت، بلکیں پہ بلوچی زُبان ءَ سیاسی گامگیجے اَت دانکہ اے پدمنتگ ءُ ایردستی ءِ جاوراں کہ دژمن ءَ بلوچ ءِ زُبانانی گار کنگ ءَ لانک بستگ، بلوچی گار مہ بیت۔

پگر ءِ گیشتر جہلانک بوئگ
درانڈیھی ءَ آئی ءِ پگر ءَ را گیشتر جہلانکی ءُ شاہگانی بکشات۔ آ وتی شئیر ءُ نبشتانکانی تہ ءَ بلوچ راج ءِ درد، آئی ءِ سرءَ بوکیں زُلم ءُ زوراکی ءُ پدمنتگی ءِ سرءَ گیشتر دلگوش دات۔ آئی ءِ شئیری کتاب “سِستگیں دستونک” ءُ ناول “نازُک” ءِ تہ ءَ راجی درد ءُ چاگردی جیڑہانی رنگ ءُ گواچن گندگ بنت، کہ آ وتی راج ءِ درد ءُ اندوھاں گوں وتی گالاں درشان کنگ ءَ اِنت۔ درانڈیھی ءِ تہنائی ءُ وتی گلزمین ءَ چہ دوری ءِ مارشت ءَ آئی ءِ شئیرانی تہ ءَ یک ھاسیں تورشت ءُ مارشتے ودی کُت۔

نوکیں پڑاں چہ آژنا بوئگ
وھدے کہ آ چہ درانڈھاں واتر بوت، کراچی ءِ آیگ ءَ پد آ ریڈیو پاکستان ءِ بلوچی بہرگ ءَ گوں ھمگرنچ بوت۔ ریڈیو کراچی ءِ بہر بوئگ پہ آئی ءَ شریں پالے اَت کہ آ وتی گپ ءُ گال ءُ ھیالاں مھلوک ءَ شوکیں دابے ءَ سر بہ کنت۔ ھمے رنگ ءَ میزاں میزان ءَ ایندگہ دمگانی بلوچی ادب ءُ زباناں گوں ھم نزیک بوت۔ انچوش کہ آ روکپتی بلوچستان ءَ ھم شُت ءُ اود ءِ بلوچی ادب ءِ سر ءَ پٹ ءُ پول ئِے کُت۔

آسر ءَ گْوشت کن ئے کہ درانڈیھی سید ھاشمی ءِ واستہ یک سزا یے ناں بلکیں یک انچیں چکاسے اَت کہ آئی ءِ سیاسی پگر ءُ کرد ءَ را گیشتر مھکم ئِے کُت۔ آئی ءَ وتی جُھد ءِ راہ تچک ءَ سیاسی چست ءُ ایراں چہ زبان، ادبءُ راجی پجار ءِ مھکم کنگ ءِ نیمگ ءَ ترینت، کہ آئی ءِ سان مرچی ھم بلوچ راج ءِ سرا گواچن اَنت۔

کراچی ءَ سیاسی چست ءُ ایر
گْوادر ءَ چہ در کپگ ءَ پد سید ھاشمی ءَ وتی زند ءِ گیشتریں بہر کراچی ءَ گوازینت۔ کراچی ءَ ھم آئی ءَ وتی ادبی ءُ سیاسی کار برجاہ داشت اَنت۔ آ ریڈیو پاکستان کراچی ءِ بلوچی پروگراماں گوں ھمگرنچ بوت۔ آئی ءِ کتاب “بلوچی زبان ءُ ادب کی تاریخ” ھم بلوچی زبان ءُ آئی ءِ سیاسی ءُ چاگردی جیڑھانی سرءَ ارزشت داریں بہرشت ئے۔

آئی ءِ ناول “نازُک” بلوچی زبان ءِ اولی ناول زانگ بیت کہ آئی ءِ تہ ءَ چاگردی ءُ سیاسی جیڑہانی جلکش گندگ بیت۔ سید ھاشمی یک راج دوستیں مردمے اَت ءُ آئی ءِ دل مدام وتی راج ءِ واستہ گمیگ اَت۔ آئی ءِ جہد ءُ پگر مرچی ھم بلوچ راج ءِ دل ءَ زندگ اِنت۔

گْوادر ءِ پاکستان ءَ ھوار بوئگ ءِ بابت ءَ سید ھاشمی ءِ ھیال

واجہ سید ظہور شاہ ھاشمی، گْوادر ءِ ماں پاکستان ءَ ھوار کنگ ءِ سک ھلاپ بوتگ۔ آئی ءِ ھیال ءُ پگر آئی ءِ شاعری ءُ سیاسی جہداں چہ پدر اَنت۔ سید ھاشمی، کہ وت گْوادر ءَ ودی بوتگ، آئی اے عمل بلوچ راج ءِ رزا ءُ واھگ ءِ ھلاپ ءَ یک سودایے سرپد بوتگ۔ سید ھاشمی ءِ یک نامداریں شعرے آئی ءِ دل ءِ جھلانکیں گمانی گْواھی ءَ دنت، کہ چو اے داب ءَ اِنت۔

شال پیسر سگار ءِ ارجان اَت
دیناں بے سیت ایں گنجیں گوادر شُت

اے شعر ءِ بزانت اِش اِنت کہ پیسرا کلات (شال) یک سگار ءِ بدل ءَ ارزان بھا کنگ بوت ءُ نوں بے نپ ءُ سیت ءَ مئے گرانبہائیں گْوادر ھم چہ دست ءَ شُت۔ ادا “بے سیت” ءِ گال آئی ءِ اے ھیال ءَ پدرائی ءَ کنت کہ گْوادر ءِ دیگ یک بے نپیں سودایے بوتگ کہ آئی ءِ تہ ءَ بلوچ راج ءِ ھچ پائدگ مان نیست اِنت۔ آ گْوادر ءَ “گنجیں” بزانکہ یک ھزانگ ءِ لیک اِیت کہ آئی ءِ نہاد نیست۔

سید ھاشمی ءِ سیاسی پگر

سید ھاشمی ءِ بُنکی پگر اِش اَت کہ بلوچ وتی زبان ءُ زمین ءِ واھند اَنت ءُ آیاں دگہ کسی ءِ دست ءِ چیر ءَ بوئگی نہ اِنت۔ آئی ءِ اے رِد ءَ آئی ءِ اےگپ نامدار اِنت۔ “زبان مناں وتءَ ہست، زمین مناں وت ءَ ہست، پرچا دِگرئے چمدار بہ باں”۔ اے پگر ءِ رِد ءَ، گْوادر ءِ پاکستان ءَ ھوار کنگ بلوچانی راجی واکداری ءِ سر ءَ یک اُرشے بوتگ۔
لس مھلوکی رزا ءَ ابید 1958 ءَ گْوادر ءِ سلطنت ءِعمان ءَ چہ سندگ ءُ پاکستان ءَ دیگ یک شاہی ءُ ملکی سودایے بوتگ، کہ آئی ءِ تہ ءَ گْوادر ءُ بلوچستان ءِ جھانی واکداریں مردم ھوار نہ بوتگ اَنت۔ سید ھاشمی ءُ دگہ بلوچ راجدوست اے کار ءَ بلوچ راج ءِ رزا ءِ ھلاپ گُش اَنت۔ گْوادر ءِ جیڈہ ھم آئی ءِ نگاہ ءَ ھما تاریخی ردیانی یک سلسلے بوتگ کہ بلوچ راج ءِ سر ءَ پہ زور آرگ بوتگ اَنت۔
آئی ءِ زند ءُ کارانی سر ءَ چارگ ءَ چہ پدر بیت کہ آ یک راج دوستیں رھشونے بوتگ کہ وتی زمین ءُ زبان ءِ رکّینگ ءِ ھاتر ءَ جھد کرتگ۔ ھمے سوب اِنت کہ آ گْوادر ءِ پاکستان ءَ ھوار بوئگ ءَ بلوچ راج ءِ ھاتر ءَ یک مزنیں تاوانے سرپد بوتگ۔

آسر

سید ظہور شاہ ھاشمی ءِ سیاسی کرد آئی ءِ ادبی کرد ءَ چہ جتا بیت نہ کنت۔ آئی ءَ وتی ند وتی راج ءِ سیاسی سرپدی ءِ واستہ کارمرز کُت ءُ بلوچی زبان ءُ ادب ءِ دیمروئی ءِ وسیلہ ءَ بلوچ راج ءِ سیاسی ءُ چاگردی ھکّانی توار ءَ را بلند کُت۔ آ یک انچیں رھشونَے اَت کہ آئی ءِ کار ءُ جہد مرچی ھم بلوچ راج ءِ واستہ یک مزنیں ارزشتے دار اَنت۔