کلیں بیرک

کلیں بیرک

نبشتہ کار: نثار احمد

چمشانکار: شمس بلوچ

لبزانک چاگرد ءِ آدینک زانگ بیت کہ آ چاگرد ءِ سرجمیں جیڑہ ءُ جنجال، واری ءُ بزگی، وشی ءُ شادہی ءَ ہوار ہمک بندوکیں شئے ءَ درنگازیت ءُ آیانی گہتری ءِ ہاتر ءَ وسیلہ یے جوڑ بیت۔ گوست ءِ لبزانک ءَ گندگ ءَ کئیت کہ لبزانکاراں مدام وتی چاگرد ءِ گپچل پیش داشتگ ءُ نبشتہ کتگ اَنت۔ توری آ روس ءِ دوستوفیسکی ءُ میکسم گورکی بہ بیت، ناروے ءِ ہنرک ابسن یا امریکہ ءِ یوجینو نیل ءُ آرتھر ملر بہ بنت۔ ایشانی گدار ءُ نبشتانک ءُ کسمانکاں بہ وان ئے داں درست چو آدینک ءِ پیم ءَ ھما وھد ءِ چاگردی جیڑہ ءُ جنجالاں تئی دیم ءَ ایر کن اَنت۔
اگاں ما بلوچی لبزانک ءِ سر ءَ چماں شانک بہ دئیں گڑا ردانک ءِ پڑ ءَ درکسہی لبزانک نہ بوھگ ءِ برابر اِنت۔ دومی نیمگ ءَ اگاں ما کسہی لبزانک ءَ بہ چار ایں گڑا گندگ بیت کہ آ بلوچ ھستیں دور ءِ لوٹاں سرجم کنگ ءَ نہ اِنت۔ اے پڑ ءَ مارا ھسابی ئیں لھتیں نام گندگ ءَ کئیت کہ آ بلوچ چاگرد ءِ ھستیں جیڑھانی بابت ءَ نویسگ ءَ اَنت کہ آھانی تہ ءَ نثار اھمد ھوار اِنت۔
عنقا پبلی کیشنز ءِ درین تاک ءَ یک ھیالے نبشتہ اِنت کہ “اگاں ما لوٹیں بلوچ ءُ بلوچی لبزانک دیمروی بہ کنت گڑا بائد اِنت ھستیں دور ءِ لوٹ ءُ گزراں گیش ءُ گیوار کنگ ءِ جہد ءَ بہ کنیں، دانکہ مارا آوکیں وھد ءِ لبزانکی بندپتر گیر بیار ایت۔ اگاں ناں تہنا وتی پسند ءُ نا پسند ءِ ھساب ءَ بہ نبیس ایں ءُ جمالیات ءِ دمب ءَ بہ کپ ایں، کہ آئی ءَ چاگردی جیڑھاں گوں ھچ وڑیں ھمدپی ءُ ھمگرنچی مہ بیت، گڑا اے پیمیں لبزانک تہنا الماری ءُ شیلپانی دور دیگ ءَ ابید دگہ ھچ ءِ کاراں نیا اَنت” (درین تاک 3 تاکدیم: 10)

گدار ”کلیں بیرک“ ءِ سر ءَ گپ جنگ ءَ پیسر ما نثار اھمد ءِ لبزانکی کارانی بابت ءَ کسانیں چمشانکے دئیں۔ نثار اھمد بلوچی زبان ءِ ھما نبشتہ کاراں چہ یکے کہ آئی ءِ نبشتہ کتگیں گدار ءُ کسہ بلوچ ءِ زمین ءُ انوگیں سیاسی جاور ءُ راجمان ءَ گوں ھمگرنچ اَنت۔ نثار اھمد ءِ نبشتہ کتگیں گدار واب، جون، تُن ءُ کلیں بیرک ءَ بہ وانیں گڑا بلوچ ءِ چاگردی راستی، جیڑہ ءُ گپچل دیم ءَ کاینت ءُ نثار اھمد ءِ کسہ ساچی ءِ انداز زگری ءَ گوں بندوک درد ءُ اندوہاں پُر اِنت کہ شوکیں رنگے ءَ درنگاز ایت۔ نثار اھمد ءِ نبشتانکانی تہ ءَ زگریں بلوچی ءُ بلوچی ءِ زگریں گال گندگ ءَ کاینت۔ اے ھمے چیز ءِ درانگازی ءَ کن اَنت کہ نثار ءَ زگریں بلوچی ءِ سر ءَ مزنیں گرپتے گون اِنت۔

کلیں بیرک 18 اگست داں 7 ستمبر 2025 بزاں بیست ءُ یک روچ ءِ میان ءَ نبشتہ کنگ بوتگ ءُ اے گدار چہ عنقا پبلکیشنز شال ءِ نیمگ ءَ جنوری 2026 ءَ چاپ ءُ شنگ کنگ بوتگ۔
کلیں بیرک بلوچستان ءِ ھما چیر ترتگیں کسہاں چہ یکے کہ آئی ءِ تہ ءَ بلوچ راجمان ءِ دود ءُ ربیدگ ،راجی سنچ ءُ سما، ھمت ءُ دلیری، مہکمی ءُ دیر چاری ، مہر ءُ زگریں راجی سیاست ءِ اکسے گوں نوکیں دابے ءَ پیش دارگ بیتگ۔
اے گدار ءِ بنکی کارست ھانی ءُ تلار اَنت۔ھانی یک ڈاکٹرے ءُ تلار یک استادے۔ آھاں مہر ءُ دوستی ءَ پد آروس کتگ۔ بلے ھانی ءِ پت سرکار ءِ یک پابندیں مردمے ءُ آ ھانی ءُ تلار ءِ آروس ءَ وش نہ اَت پرچاکہ تلار یک سیاسی جھدکارے۔

گدار سئے بھر ءَ اِنت۔ گدار ءِ بندات ءَ پیشدارگ بیت کہ ھانی ءُ تلار گرماگ ءِ موکلاں وتی میتگ ءَ  اتکگ اَنت۔ ھانی وتی زندگی ءَ گل ءُ شادان اِنت۔ تلار ءَ گوں مزاک ءُ مسکرا کنگ ءَ اِنت ءُ ھانی لاپ پُرّ اِنت۔ گڑا ھانی تلار ءَ گوش ایت کہ رویں بازار ءَ کمو گردیں ءُ پدا کائیں۔ وھدے آ بازار ءِ دُکانانی دیم گوزگ ءَ بنت کہ سئے گاڑی کئیت کہ آھاں سلاھبندیں مردم سوار اَنت ءُ آ ھانی ءُ تلار ءَ گوں وت ءَ آھگ ءِ گوش اَنت بلے ھانی مکن کنت ءُ گوش ایت مارا ھچ میار ءُ گناہ نیست ما پرچہ بیا ایں۔ بلے ھمے مھلوک اِنت، مچی ءُ ویڈیو گروکائی اِنت۔ اے وھد ءَ اگاں تو گدار ءَ وانگ ءَ بئے ترا ھمے سما بیت تو کسہ ناں بلکیں راستی ءَ ھمے جاور گندگ ءَ ئے۔ ھروچ مردمانی برگ، گار ءُ بیگواھی تئی چمانی دیم ءَ کئیت۔ ھیر سلاھبند ھانی ءُ تلار ءَ زور کن اَنت کہ ما شمارا  لھتیں جست کنیں پدا یل دئیں۔ تلار ءُ ھانی رازی بنت ءُ گاڑی ءَ سوار بنت، گاڑی دیم پہ کوھانی نیمگ ءَ رو اَنت۔ یک ریکے ءِ سر ءَ ھانی ءُ تلار دور دیگ بنت، نوہ مردم اَنت چار ءَ ھانی داشتگ چار ءَ تلار نوھمی مردکار ھانی ءِ پت اِنت۔ دبوک ءَ پچ کنت، ھانی پت ءَ درست کنت ءُ منت زاری کنت۔ بلے چے کن ئے آ کہ دژمن ءِ زرّ ھرید اَنت آھاں ھانی ءِ پیمیں چک ءُ تلار ءِ وڑیں مردمانی چے پرواہ بیت۔
کوکار اِنت، بے وسی اِنت، تلار ءَ جنگ ءَ اَنت ءُ ھانی بے وس اِنت۔ یک نیمگ ءَ زھگ ءَ لاپ پُر اِنت درداں سر ءَ زرتگ دومی نیمگ ءَ وتی بے وسی ءَ گندگ ءَ اِنت۔ مردے وتاس ءَ کش اِیت ءُ تلار ءِ پیشانیگ ءَ تیرے جنت۔ مردم گاڑیانی نیمگ ءَ رونت، ھانی پریات کنت تلار ءِ جون ءَ امباز کنت، بیوس اِنت بلے بے ھمت نہ اِنت۔ ھانی شپ ءَ ہمود ءَ گوں تلار ءِ جون ءَ گوازین اِیت۔ شپ ءِ تہ ءَ ھانی چُک مات بیت ءُ بچکیں زھگے ودی کنت کہ آئی ءِ نام ءَ تلار کنت۔ دیمترا ھانی تلار ءِ جون ءَ کل ءُ کسارت کنت۔ آ یک ءُ دوشپ ءِ بے وسی ءَ ریک ءِ تہ ءَ گوازین ایت، وتی گُزران ءَ گوں ناہ ءُ آپ ءَ کنت۔ ھانی اے میان ءَ زند ءُ مرگ ءِ نیام ءَ جنگ کنگ ءَ اِنت۔ ھانی وتی زھگ ءِ انچو ھیالداری ءَ کنت کہ آ گوش ایت “شھید شتگ منی زمہ واری اِنت کہ من ترا برودیناں ءُ ھما شھید ءِ کشک ءَ دیم بہ دیاں۔”

ھانی اے کار ءَ راجی زمہ واری یے سرپد بیت۔ ھانی جاگہے ءَ درائین ایت ”ترا دنیا ءَ آرگ ءَ من ءُ شھید ءَ گچین کتگ اَت۔ وتی سپر ئِے آسر کت، نی پہ من تئی پھریزگ ءُ رودینگ ھژدری اِنت۔ ترا ھما کتاباں وانیناں کہ آیانی وانگ جُرمے۔ ھما کتاب ترا گوں راستی ءَ ھما رژنائیں راھاں دیم ءَ بر اَنت کہ اود ءَ بازینے پہ روگ ترس ایت “
(تاکدیم 60)

دیمتر ءِ ساھت پہ ھانی ءَ شرتر نہ بنت۔ یک نیمگے گژن ءُ تن ءُ دومی نیمگ ءَ چہ مردماں رکگ کہ کس مہ گندیت۔ اے چار شپ ءُ چار روچ ءَ رند ھانی سک نزور بیت، بلے پند بُران داں نزیک ءَ دگ ءِ پھنات ءَ کپ ایت ءُ بے ھوش بیت۔ یک گاڑی یے کئیت، مرد ءُ جن اَنت، مرد ءِ نام دودا ءُ جن ءِ نام سمی اِنت۔ اے ھانی ءَ چن اَنت، زور اَنت ءُ وتی گس ءَ بر اَنت۔ دودا وتی میتگ ءِ تہ ءَ مستریں مردمے کہ ھانی ءَ بارت، وھدے ھانی ھوش ءَ کئیت ءُ گوش ایت کہ آئی ءِ راز ءَ کسّ ءَ مہ دیے اِت۔ بزاں دودا ھمے وھد ءَ یک جاہے شتگ ھمودا زمین چنڈ بوتگ ھمود ءَ سامان ئِے برتگ، گڑا دودا ھمے گوش ایت کہ آئی ءَ ھانی ءُ تلار چہ ھما جاھ ءَ آرتگ اَنت کہ ایشاں دگہ سیاد ءُ وارس نیست۔ دودا ءُ سمی ءَ را زھگ نیست گڑا اے ھانی ءَ وتی زھگ کن انت۔
وھد گوزان بیت ھانی دیمترا کلینکے پچ کنت پدا وانگجاھے پچ کنت، میتگ ءِ زھگاں وانین ایت دانکہ تلار مزن ءُ ورنا بیت۔ چہ دودا ءَ گاڑی ءُ تپنگ ءِ ھیلکاری ءَ دربارت، اے میان ءَ ھانی چاگردی رسانکدر ءِ وسیلہ ءَ وتی میتگ ءِ مردماں جست ءُ پرس کنت ءُ ھانی ءَ  ھمے ھال سر بیت کہ آئی ءِ مات بیران بوتگ۔ تلار ءِ مات پیر اِنت وتی جنک ءِ گس ءَ اِنت۔ یک روچے ھانی وتی زھگ تلار ءَ زور ایت دیم پہ وتی میتگ ءِ نیمگ در کئیت۔ اے مکسد ءَ ناں کہ وتی ھلک ءُ دیاراں سیل بہ کنت بلکیں تلار ءِ بیر ءَ بہ گپت۔ آ تلار ءَ زیر ایت ءُ دیم پہ آئی ءِ پِت ءِ کبر ءِ سر ءَ روت۔
آ ہمود ءَ لھتیں سلاہ بنداں دپ کپ اَنت۔ سلاہ بند ھانی ءُ تلار ءَ گِر اَنت ءُ جست کن اَنت۔ “شما چونین اِت؟” ھانی سرپد بیت بلکیں اے دز ءُ ڈنگ اَنت پدا رند ءَ ھمے زانگ بیت کہ اے سلاہ بند شھید تلار ءِ شاگرد اَنت۔ اے ھانی ءَ گوش اَنت کہ انچو وھد پرچہ بے توار بوتگ ئے؟ ھانی گوش ایت کہ شھید ءِ لھتیں داتگیں زمہ واری بوتگ اَنت۔ پدا ھانی ھمے سلاہ بنداں جُست گپت کہ آ ادا چے کنگءَ اَنت؟ آ گوش اَنت باند ءَ شھید ءِ سالروچ اِنت ءُ آ شھید ءِ سالروچ ءِ دارگ ءِ ھاتر ءَ ادا اتکگ اَنت دانکہ راہ ءُ دراں بہ چاریں۔ دیمترا ھانی گوں وتی زھگ ءَ شپ ءَ ھمد ءَ گوازین ایت کہ سھب ءَ شھید ءِ سالروچ اِنت۔
دومی روچ ءَ لھتیں گاڑی گوں پرپٹاں کئیت، گاڑی ءِ پشت ءَ مردے سوار اِنت۔ مرد ایر کنگ بیت، مرد ھانی ءِ پت اِنت۔ ھانی گوش ایت مرد ءَ ریک ءِ سر واپین اِت ھما وڑ کہ ایشی ءَ شھید واپینتگ۔ پدا گوش ایت برو اِت ھلک ءِ مردماں بہ گوش اِت کہ بیا اَنت۔ بازیں مردمے کیت، ھانی گوش ایت مردماں تلار اے مردکار ءَ شھید کتگ۔ ھمے وھد ءَ تلار ءِ مات ءُ گھار کاینت، ھانی وتی زھگ ءَ گوش ایت کہ برو وتی بَلُک ءُ تُرو ءِ دستاں بہ گر، بَلُک وتی نماسگ ءَ امباز کنت، ھانی وتاس ءَ کش ایت ءُ وتاس ءِ دراھیں تیراں درکنت پدا وتی پندول ءَ اسپیتیں کاگدے درکنت کاگد ءِ تہ ءَ تیرے مان اِنت۔ تیر ءَ زور ایت ءُ وتاس ءَ مان کنت وتی پت ءِ گوش ءِ تہ ءَ گوش ایت۔ “اے ھما تیر اِنت کہ تو تلار شھید کتگ۔” وتاس ءَ پیشانی ءِ سر ءَ ایر کنت پدا دور کنت ءُ گوش ایت “ تو اے تیر ءَ ھم نہ کرز ئے” مردماں گوش ایت، ایشی ءَ یل بہ کن اِت۔ ھانی دیم پہ تلار ءِ کبر ءِ نیمگ ءَ روت کہ تیر توار کنت۔
اے گدار ءِ وانگ ءَ رند تر ءَ ھمے سما کپ ایت کہ تو تہنا کسہ یے نہ ونتگ، بلکیں بلوچ ءِ ہر روچیگیں جاورھال تئی دیم ءَ کائینت۔ بلوچ ءِ زمین ءِ سر ءَ ہر روچ ھانی ءِ پت ءِ وڑیں دلار پہ چار کلدار ءَ تلار ءِ وڑیں زانتکاراں شھید کن اَنت ءُ ھانی ءِ وڑیں زالاں جنوزام کن اَنت۔ پدا ھانی ءِ وڑیں کارست بلوچ دوداں پھاز اَنت ءُ وتی دلیری ءُ جزبگ ءَ وتی چاگردی ءُ راجی زمہ واریاں پیلو کن اَنت۔ نثار اھمد ءِ گدار ءِ کارست تہنا گدارے ءِ کارست ءِ چماں چارگ مہ بنت بلکیں بلوچ چاگرد ءِ انوگیں جاورھال چو آدینک ءِ پیم ءَ دیم ءَ کنگی ءُ چارگی اَنت۔ اے کارست ایوک ءَ یک گدارے ءِ کارست نہ اَنت بلکیں مئے ڈیھ ءِ ہر کُنڈ ءُ دمگ ءِ کارست اَنت۔ کلیں بیرک بلوچی زبان ءِ ھما گِدارانی لڑ ءَ ھوار اِنت کہ آ گوں بلوچ ءِ ھستیں جیڑہ ءُ جنجالاں ھمگرنچ اَنت ءُ جاوراں چو آدینک ءَ پیش دارگ ءَ اَنت۔

بلوچ اسٹوڈنٹس ایكشن كمیٹی